چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸
خانه / گیاهان دارویی / خواص درمانی بابونه گیاه دارویی اعجاب انگیز

خواص درمانی بابونه گیاه دارویی اعجاب انگیز

درود بر شما مخاطبان دغدغه‌مند سرودار که جویای سلامتی و سبک زندگی سالم هستید. در این مطلب قصد داریم خواص درمانی دو نوع بابونه را برایتان ذکر کنیم. مشخصات گیاه‌شناسی و خواص درمانی بابونه گاوی (گاو چشم) و بابونه‌ی شیرازی (بابونه‌ی زرد) از کتاب “اعجاز گیاهان دارویی ایران از نظر خواص دارویی و غذایی” نوشته‌ی “عباس سلطانی محمدی (سُما)” را در ادامه برایتان آورده‌ایم. امیدواریم با به کار بردن مطالب این نوشته از مصرف برخی از داروها در امان بمانید:)

بابونه‌ی گاوی (گاو چشم)
Matricaria

بابونه گاوی یا گاو چشم

مشخصات گیاه‌شناسی: (Matricaria Chamomilla)

گیاهی علفی که برگ‌هایش دارای قطعات زیاد به صورت رشته‌ی نازک و نهنج آن هم خالی است. از تیره‌ی مرکبان که دو نوع وحشی (بیابانی) و بستانی دارد. ساقه‌اش باریک و گل‌هایش دو نوع است. گلچه‌های کناری نهنج، زبانه‌ای و سفید و گلچه‌های میانی، لوله‌ای و زرد می‌باشد. گل آذین آن کلاپرک (کپه‌ای) با بوی تند ظاهر است. گل‌ها شبیه گل‌های بابونه‌ی شیرازی ولی بزرگ‌تر از آن است.

خواص درمانی بابونه گاوی:

خواص درمانی بابونه گاوی شگفت انگیز است. مواردی از آن را در زیر برای شما خوبان ذکر می‌کنیم:

۱) گل آن مصرف می‌گردد و عرق‌آور و مدر بول است.

۲) برای دفع خون منعقد شده در مثانه و در مثانه بسیار موثر است.

۳) ضماد آن برای امراض عصبی و با موم و روغن برای ورم سخت مفید است.

۴) نوشیدن مقدار نیم مثقال جوشانده‌ی آن با سکنجبین برای تحریک اشتها نافع است.

۵) اکتحال (سرمه کشیدن) پودر خشک آن برای تقویت طبقات چشم و تیرگی چشم و رفع آبریزی چشم مفید است.

۶) قطره‌ی تهیه شده از آن به نام قطره‌ی ماتریکاویا برای بهبود زخم‌های ناحیه‌ی دهان کاربرد دارد.

۷) روغن آن که به نام روغن اقحوان موسوم است، برای بهبود جراحات اعضای عصب و ورم اعضای پائین بدن مفید است.

روغن بابونه‌ی گاوی (اقحوان) را به طریق زیر تهیه می‌کنند:

یک قسمت گل بابونه‌ی گاوی را با ۴ قسمت روغن زیتون یا روغن کنجد را مخلوط کنید. مدت ۴۰ روز در آفتاب بگذارید و سپس صاف نمائید.

بابونه‌ی شیرازی – بابونه‌ی زرد
Camomilla Anthemis

بابونه‌ی شیرازی

مشخصات گیاه‌شناسی:

گیاه علفی گل آذین کلاپرک از تیره‌ی مرکبان (Asteraceae) است. ارتفاع ساقه‌ی آن حدود ۳۰ سانتی‌متر است. این گیاه در مزارع، باغ‌ها، نواحی غیرمزروعی و شن‌زارها می‌روید. اصل آن از مشرق زمین بوده است. ساقه‌اش به شکل استوانه، خوابیده بر روی زمین است. رنگ آن سبز متمایل به سفید و برگ‌هایش کوچک و متناوب و دارای بریدگی‌های نامنظم و باریک و پوشیده از کرک، گلچه‌ها، زبانه‌ای کنار نهنج به رنگ زرد و یا سفید است. گلچه‌های لوله‌ای میانی نهنج هم زرد رنگ است و در فواصل ماه‌های خرداد تا مرداد ظاهر می‌گردد. پس از شگفتن کامل، آن‌ها را می‌چینند و در سایه می‌خشکانند تا خواصش حفظ شود. گونه‌ای از آن در ایران به نام بابونه‌ی شیرازی معروف است. ولی در نقاط مختلف اروپا آن را بابونه‌ی رومی می‌نامند.

خواص درمانی بابونه شیرازی:

نیروبخش، ضددرد و تشنج، ضد تب و کرم کش اشت. به همین جهت دم کرده‌ی آن برای بیماری‌های معده و سوءهاضمه مصرف می‌شود.

بیش‌تر، گل‌هایش مصرف می‌شود. ولی ممکن است تمام قسمت‌های این گیاه، به خصوص ریشه‌اش که اثر بیش‌تری دارد، مصرف گردد.

مهم‌ترین مواد شیمیایی این گیاه روغن‌های فرار مثل گامازولن، ویبزانولول و فلاونوئید و آپی‌ژنین است.

صورت‌های دارویی و مصرف بابونه:

دم کرده‌ی بابونه؛ به مقدار ۱۰-۲۰ گرم گل بابونه در یک لیتر آب که برای ۲۰-۳۰ دقیقه دم کشیده شده باشد، برای معالجه‌ی سوءهضم، کندی عمل روده‌ها، یبوست، عفونت‌های دردناک و اختلالات شدید قاعدگی مصرف می‌شود.

برای درمان خستگی عصبی و دردسرهای همراه با گریپ و بیماری گرفتگی مجاری صفراوی و طحال و کولیت و نفخ شکم نیز کاربرد دارد. بدین صورت که دو فنجان از دم کرده‌ی آن بعد از هر غذا مصرف می‌شود.

در زمان حاملگی، خانم‌ها نباید آن را مصرف کنند.

روغن بابونه:

برای مصرف خارجی و درد اعصاب (نورالرژی) و روماتیسم کاربرد دارد. در این موارد روغن بابونه را به محل درد می‌مالند.

طرز تهیه‌ی روغن بابونه:

۲۰-۳۰ گرم گل بابونه را در ۱۲۰ گرم روغن زیتون بریزید. مخلوط را به مدت ۱/۵ تا ۲ ساعت روی شعله یا آتش داغ کنید. سپس آن را در ظرف دربسته‌ای ریخته، به شدت تکان دهید. در انتها آن را صاف کرده و ۱۵ گرم کافور به آن اضافه کنید.

هنگام درد کمی از این مخلوط را به کف دست بمالید. سپس آن را به محل درد مالیده و ماساژ دهید تا جذب شود.

مصرف دم کرده‌ی آن به صورت کمپرس بابونه، برای ورم ملتحمه و گل مژه موثر است.

اگر گل و برگ بابونه را داخل ظرف آب ریخته، آن را بجوشانند تا آبش بخار شود، درون اتاق موجب فرار حشرات می‌شود.

منبع: سلطانی محمدی، عباس. اعجاز گیاهان دارویی ایران (از نظر خواص دارویی و غذایی). تهران: سفیر اردهال، ۱۳۹۲، ۶۷-۷۰
منبع تصاویر: herbstime.com و suzannerbanks.blog
تنظیم: سرودار

درباره‌ی سرودار

کار اصلی ما در تیم سرودار افزایش آگاهی محیط زیستی و معرفی محصولات دوستدار محیط زیست است. ما اینکار را در جهت توسعه­ ی استفاده از محصولات سازگار با محیط زیست در تمامی جنبه­ های زندگی انجام می‌دهیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *